روستاهای تاریخی ، موزه ها ، بافت قدیم ، صنایع دستی و سوغات یزد

 

روستاهاي تاريخي يزد:
در استان يزد چندين روستاي تاريخي، با قدمتي بيشتر از بسياري از شهرهاي پررونق امروزي وجود دارد كه اين روستاها از هزاران سال پيش تا كنون بافت خود را حفظ كرده اند از آن جمله مي توان به روستاي هرفته، بندرآباد، توران پشت، هفتادر، بيداخويد و ندوشن اشاره كرد. آبادي هرفته كه در ميان بيابان فهرج و خويدك قرار دارد در زمان حمله اعراب ميدان جنگ اعراب و ايرانيان بوده است. روستاي توران پشت متعلق به دوران ساساني مي باشد كه تاريخ، بناي اين روستا را به توران دخت ساساني نسبت داده است. قدمت روستاي هفتادر را نيز به قباد ساساني نسبت داده اند. ندوشن از جمله آباديهاي تاريخي است كه روزگاري در كنار جاده ابريشم، در محل گذر كاروانها قرار داشت و قدمت آن بيش از 800 سال است.
موزه هاي استان يزد:
در اين استان در مجموع 14 موزه فعال است كه دو موزه با نام موزه مردم شناسي تفت و موزه سفال ميبد نيز در دست ساخت است كه مي توان از موزه آب، موزه آينه و روشنايي، موزه سكه و مردم شناسي حيدر زاده، موزه مردم شناسي ابركوه، موزه مردم شناسي مهريز، موزه مردم شناسي اردكان، موزه وزيري، موزه رجال، موزه علوم طبيعي و موزه پست ميبد نام برد.
موزه آب:
اين موزه محل مناسبي براي شناخت ابزار و ادوات مربوط به آب است كه لوازم مختلف حفر قنات، ابزار حجم اندازه گيري آب، وسايل تامين روشنايي در قنات، وقفنامه هاي قديمي و اسناد توزيع آب از جمله وسايل نگهداري شده در اين موزه است.
موزه آينه و روشنايي:
عمارت اين مجموعه متعلق به سال 1320 هجري شمسي است كه داراي تزئينات گچبري، نقاشي روي ديوار و آينه كاري است و اشياء به نمايش گذاشته شامل نفت سوزها، شمع سوز، (آبي، پايه دار، نصبي) و اشياء پيه سوز است.
موزه اسناد و نسخ خطي ميرزا محمد كاظميني:
از آثار ارزشمند اين گنجينه گرانقدر قرآن (مربوط به سده هفتم هجري) نسخه اي از ديوان حافظ (سده نهم هجري، شجره نامه آدم تا خاتم، سلسله سادات عريضي به طول 39متر مي توان نام برد.
موزه سكه و مردم شناسي حيدرزاده:
اين موزه كه در خانه عرب زاده راه اندازي شده است شامل 4000 سكه متنوع مربوط به دوره هاي مختلف تاريخي، مجموعه زنجير، انگشتر، مجموعه چراغ ته سوز، اشياء پيه سوز و تعداد زيادي از اشياء با ارزش مردم شناسي است.
موزه مردم شناسي ابركوه:
اين موزه در خانه صولت با زيربناي 2200 مترمربع واقع است و تفنگ، سندهاي تاريخي، سكه حضرت امام رضا (ع)، اشياء تزئيني و وسايل روشنايي و ماكت از اشياء موزه ياد شده است.
موزه مردم شناسي مهريز:
اين موزه در حمام استهريج كه از بناهاي دوران قاجار است، بر پا شده است و ابزار و ادوات جنگي، كشاورزي، پوشاك سنتي، ظروف شيشه اي و سفالي براي بازديد علاقه مندان به نمايش گذاشته شده است.
بافت قديم يزد:
يزد اولين شهر خشت خام و دومين شهر تاريخي جهان است و بافت تاريخي اين شهر با مساحت عرصه 743  و مساحت حريم 5000 هكتار و بیش از ۶۵۰۰ فضای قدیمی و بالغ بر ۱۱۰۰ فضای در ثبت آثار ملی قرار گرفته است ، به تازگي در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است. اين بافت تاريخي شامل محلاتي نظير فهادان، كوچه بيوك، خرمشاه، سرجمع، ميرقطب، يعقوبي، شش بادگيري و … مي شود كه محله فهادان از قديمي ترين محلات قديمي شهر يزد محسوب مي شود. در اين بافت تاريخي خانه هاي دوره ايلخاني همچنان مسكوني هستند و از اين لحاظ اين بافت منحصر به فرد است.
صنايع دستي يزد:
از عمده ترين صنايع دستي اين استان مي توان به فرشبافي اشاره كرد كه از توليدات قالي دستباف آن 50 درصد به خارج  كشور صادر مي شود و بقيه در داخل كشور به فروش مي رسد. از ديگر صنايع دستي اين استان زيلو بافي است كه مهمترين مركز اين صنعت شهرستان ميبد است و قديمي ترين زيلو با طرح زيباي محرابي را مي توان در موزه تخصصي زيلوي اين شهرستان ديد كه مربوط به سده 808 هجري قمري است. همچنين اين استان تنها استان كشور است كه هنوز در آن ايكات و دارايي بافته مي شود. ترمه هاي اين شهر همواره مورد توجه جهانگردان وگردشگران بوده است. سبد بافي، زرگري سنتي، چاقو سازي، منبت كاري، خراطي، موتابي، گيوه بافي و آهنگري از ديگر صنايع دستي اين استان است.
سوغات يزد:
از مهمترين سوغات يزد ترمه، سفال، شيرينهاي سنتي نظير لوز، باقلوا، قطاب، پشمك و سوهان را نام برد.